Wat is een hernia en wat merk je ervan?
Een hernia is een veelvoorkomende aandoening van de wervelkolom, vooral in de lage rug. Daarbij raakt een tussenwervelschijf beschadigd. Opvallend genoeg ervaart niet iedereen met een hernia ook pijn. In ongeveer 50% van de gevallen zijn er daadwerkelijk klachten.
Wanneer een hernia tijdig wordt herkend en behandeld, kunnen klachten vaak worden beperkt of zelfs voorkomen.
Hoe zit een tussenwervelschijf in elkaar?
De opbouw van een tussenwervelschijf is te vergelijken met een ui.
Aan de buitenkant bevinden zich stevige ringen (de anulus fibrosus) en in het midden zit een zachte, gelachtige kern (de nucleus pulposus).
Bij een hernia ontstaat er een scheur in de buitenste ring, waardoor de zachte kern naar buiten kan puilen. Wanneer deze uitstulping in de richting van zenuwweefsel komt, kunnen klachten ontstaan.
Waardoor ontstaan herniaklachten?
In de meeste gevallen ontstaat een hernia niet plotseling, maar door het langdurig verkeerd functioneren van de wervelkolom. De pijn ontstaat wanneer de uitstulping druk uitoefent op een zenuw of zenuwwortel.
Er zijn verschillende stadia:
Bulging discus (voorstadium)
Voordat er sprake is van een echte hernia, zien we vaak eerst een bulging discus. Hierbij is er nog geen scheur, maar wel sprake van verzwakking van de tussenwervelschijf.
Door kleine beschadigingen (microtearing) in de buitenste laag verliest de schijf zijn stevigheid en gaat deze als het ware “uitlubberen”. Je kunt dit vergelijken met een band met een zwakke plek die onder druk staat, waardoor er een bobbel ontstaat. In dit stadium zijn klachten vaak nog mild of wisselend aanwezig.
Protrusie
In een vroeg stadium puilen de buitenste lagen van de tussenwervelschijf iets uit. Dit wordt een protrusie genoemd. De pijn ontstaat vaak plots, bijvoorbeeld na een buig- of draaibeweging.
Prolaps
In een later stadium kan de zachte kern door scheurtjes in de buitenlaag naar buiten komen. Dit wordt een prolaps genoemd. De klachten kunnen dan heftiger zijn, maar soms ook geleidelijk ontstaan en wisselen in intensiteit.
Welke klachten kunnen bij een hernia optreden?
De klachten verschillen per persoon en zijn afhankelijk van welke zenuw geïrriteerd raakt.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- pijn in de onderrug met uitstraling naar de bil of het been
- tintelingen of een doof gevoel
- krachtsverlies in het been
- in ernstige gevallen: uitvalverschijnselen zoals een klapvoet
Hernia’s komen het vaakst voor in de lage rug, maar kunnen ook in de nek of bovenrug ontstaan.
Het is goed om te weten dat pijn in het been niet automatisch betekent dat er sprake is van een hernia. In de praktijk blijkt dat slechts ongeveer 10% van de mensen met beenklachten daadwerkelijk een hernia heeft. In de meeste gevallen is er een andere oorzaak.
Hoe wordt een hernia vastgesteld?
Een hernia is niet zichtbaar op een gewone röntgenfoto. Om een hernia zelf goed in beeld te brengen, wordt gebruikgemaakt van een MRI-scan. Hiermee is precies te zien waar de hernia zit en of deze druk uitoefent op een zenuwwortel.
Toch is een MRI lang niet altijd direct nodig. In veel gevallen kan de diagnose al goed worden gesteld op basis van een lichamelijk onderzoek, waarbij neurologische en orthopedische testen worden uitgevoerd.
Een röntgenfoto kan daarnaast waardevolle aanvullende informatie geven. Hoewel een hernia zelf hierop niet zichtbaar is, kan er wel gekeken worden naar:
- de hoogte van de tussenwervelruimtes
- de stand van de wervels
- tekenen van slijtage of een langer bestaand probleem
Daarom is een röntgenfoto vaak een eerste stap in beeldvorming, waarbij een MRI pas wordt ingezet wanneer daar aanleiding voor is.
Hernia behandelen: wat is mogelijk?
Het woord ‘hernia’ roept vaak veel angst op, vooral bij mensen met rugklachten. Gelukkig kunnen de meeste herniaklachten goed conservatief (niet-operatief) worden behandeld.
Veel mensen met een hernia ervaren baat bij behandeling door een chiropractor. Hierbij wordt gekeken naar het functioneren van de wervelkolom als geheel, met als doel de druk op de zenuw te verminderen en het herstel te ondersteunen.
Tegelijkertijd is het belangrijk om te beseffen dat dit niet in alle gevallen voldoende is. Soms is een hernia niet conservatief oplosbaar en is verdere medische beoordeling nodig, bijvoorbeeld door een neuroloog of neurochirurg.
Tijdens het onderzoek kan vaak al een goede inschatting worden gemaakt of conservatieve behandeling passend is, of dat doorverwijzing verstandig is. In sommige gevallen wordt dit pas duidelijk in de loop van het herstelproces.
Een operatie wordt meestal alleen overwogen wanneer er sprake is van:
- toenemende zenuwuitval
- ernstige, onhoudbare pijn
Afspraak maken bij herniaklachten
Heb je klachten die passen bij een hernia of wil je laten beoordelen wat er aan de hand is?
Je kunt een afspraak maken voor een zorgvuldig onderzoek en eerlijk advies.
Vragen? Neem gerust contact op via het contactformulier of bel 0182 – 570124.
